Lợi nhuận quý III/2026 của 856 doanh nghiệp tăng 45%, nhưng loại Vingroup chỉ còn 21%: Gần một nửa công ty không tăng trưởng, chứng khoán mất 45%

Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán SHS, công bố ngày 5/11/2026 với số liệu chốt đến 31/10/2026, tổng lợi nhuận sau thuế quý III của 856 doanh nghiệp trên HOSE, HNX và UPCoM (chiếm 93,4% vốn hóa toàn thị trường) vượt 226.000 tỷ đồng, tăng 45,1% so với cùng kỳ. Nhưng con số này che giấu một bức tranh phân hóa rất mạnh: nếu loại Vingroup, mức tăng chỉ còn 21,3%, và chỉ hơn một nửa doanh nghiệp thực sự cải thiện lợi nhuận.

Những điểm chính

• Lợi nhuận sau thuế quý III/2026 của mẫu 856 doanh nghiệp đạt trên 226.000 tỷ đồng, +45,1% so với cùng kỳ; loại Vingroup là +21,3% (Tin nhanh chứng khoán dẫn báo cáo SHS, 5/11/2026).
• VIC và VHM cùng đóng góp 54,5% phần lợi nhuận tăng thêm của toàn thị trường: VIC tăng khoảng 19.735 tỷ đồng, VHM tăng khoảng 18.585 tỷ đồng.
• Nhóm phi tài chính tăng 82,8% (loại Vingroup: 35,1%), nhóm tài chính chỉ tăng 9,9%.
• Trong 860 doanh nghiệp có số liệu so sánh, 453 doanh nghiệp (52,7%) cải thiện lợi nhuận, nghĩa là gần một nửa không tăng trưởng.
• Nhóm chứng khoán và dịch vụ tài chính giảm 45%: trong 45 công ty có dữ liệu, 35 công ty giảm và chỉ 10 công ty tăng.

Vingroup kéo mặt bằng chung lên

Theo SHS, bất động sản nhà ở tăng 325,7% so với cùng kỳ, nhưng nếu loại Vingroup chỉ còn 37,6%. Khi loại thêm NVL (chuyển từ lỗ hơn 1.153 tỷ đồng sang lãi hơn 1.102 tỷ đồng), phần còn lại của nhóm bất động sản giảm khoảng 23,8%. Trong nhóm này có 25 doanh nghiệp tăng và 35 doanh nghiệp giảm. Nói cách khác, “làn sóng phục hồi bất động sản” trong quý III chủ yếu là câu chuyện bàn giao của một vài tên tuổi lớn, chưa phải xu hướng lan tỏa toàn ngành.

Ngân hàng: tăng đều nhưng đã phân tầng

Lợi nhuận sau thuế quý III của khối ngân hàng trong mẫu đạt khoảng 80.700 tỷ đồng, +21,8%; 20 trong 26 ngân hàng cải thiện, với MBB, BID và CTG là những đơn vị đóng góp lớn nhất. Số liệu lợi nhuận trước thuế do CafeF tổng hợp ngày 31/10/2026 cho thấy sự khác biệt rõ rệt:

(CafeF, 31/10/2026). Đáng chú ý, Vietcombank đi ngang trong quý III và mức tăng 22,1% của chín tháng chủ yếu đến từ nửa đầu năm, trong khi VietinBank và BIDV có quý III mạnh hơn.

Chứng khoán: “hai nửa buồn vui”

Theo SHS, VIX, VPX và VND chiếm 63,5% mức giảm của cả nhóm. Số liệu của Việt Báo (22/10/2026) cho thấy VIX có lợi nhuận trước thuế quý III khoảng 192 tỷ đồng, giảm khoảng 94%; VND đạt hơn 412 tỷ đồng, giảm 65%; SSI khoảng 1.295 tỷ đồng, giảm 27%. Ở chiều ngược lại, TCBS lập kỷ lục quý với 2.152 tỷ đồng và HDS tăng hơn 200% (Việt Báo, 22/10/2026). Thanh khoản bình quân quý III giảm 22,6% so với quý II xuống khoảng 14,8 nghìn tỷ đồng/phiên, còn VN-Index giảm 13,26% trong quý (VnEconomy, 25/10/2026).

Các ngành khác

• Dầu khí tăng hơn 400%, trong đó BSR chiếm khoảng 95% phần tăng của cả nhóm, nên đây gần như là câu chuyện của một doanh nghiệp.
• Bán lẻ tăng 94,5% với 13/17 công ty tăng, đóng góp chính từ MWG, DMX và FRT.
• Tài nguyên cơ bản cải thiện nhờ HPG, MSR và TVN.
• Xây dựng và vật liệu xây dựng giảm 31,1%; công nghệ thông tin, viễn thông và hàng cá nhân – gia dụng cũng nằm trong nhóm suy giảm.

Ý nghĩa đối với nhà đầu tư

Thứ nhất, tăng trưởng tổng hợp bị chi phối bởi vài doanh nghiệp quy mô lớn: phần còn lại của thị trường tăng khoảng 21%, và bất động sản ngoài Vingroup thậm chí giảm. Thứ hai, rủi ro tập trung rất cao: VIC và VHM chiếm hơn một nửa phần lợi nhuận tăng thêm, nên tiến độ bàn giao và ghi nhận doanh thu các dự án lớn sẽ quyết định kỳ vọng các quý tới. Thứ ba, nhóm chứng khoán cho thấy lợi nhuận rất nhạy cảm với thanh khoản và tâm lý thị trường. Cuối cùng, một số con số khác nhau nhẹ giữa các nguồn do phạm vi mẫu và chỉ tiêu (trước thuế hay sau thuế).

Kết luận

Mùa báo cáo quý III/2026 cho thấy một thị trường tăng trưởng lợi nhuận mạnh trên bề mặt nhưng tập trung và phân hóa bên trong: ngân hàng ổn định, bán lẻ và dầu khí tăng mạnh nhờ vài tên tuổi, trong khi xây dựng, chứng khoán và phần lớn bất động sản ngoài Vingroup suy yếu. Nhà đầu tư nên đọc kỹ chất lượng tăng trưởng thay vì chỉ nhìn con số tổng.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ mang tính thông tin và phân tích, không phải lời khuyên đầu tư. Số liệu có thể được điều chỉnh theo báo cáo kiểm toán; hãy tự nghiên cứu trước khi quyết định.

Nguồn: Tin nhanh chứng khoán dẫn báo cáo SHS, 5/11/2026; CafeF, 31/10/2026; Việt Báo, 22/10/2026; VnEconomy, 25/10/2026.